Regio – De Vereniging van Nederlandse Gemeenten adviseert om als gemeente apps afkomstig uit onveilige landen, zoals TikTok, niet te gebruiken op werktelefoons en niet in te zetten als communicatiekanaal voor inwoners. Den Haag gaat de applicatie verwijderen van telefoons van ambtenaren. Ook aan het gebruik van andere social media-apps zoals Whatsapp en Facebook kleven risico’s.
Dat staat in het advies over het gebruik van apps uit landen met een offensief cyberprogramma aan gemeenten van de VNG. Voorbeelden van landen zijn Rusland, China, Iran en Noord-Korea. Van deze landen is bekend dat inlichtingendiensten de intentie en capaciteit hebben om spionageoperaties richting Nederlandse overheden, bedrijven en personen uit te voeren.
Rijksbeleid
Het VNG-advies is opgesteld naar aanleiding van het advies van de AIVD over dit onderwerp. De AIVD wees erop dat er een risico is op spionage, dat niet opweegt tegen voordelen van het gebruik van dergelijke apps bijvoorbeeld om te communiceren met inwoners. De VNG sluit aan op het beleid van het Rijk waarbij het gebruik van die apps op werktelefoons wordt ontraden.
Volgens de gemeentekoepel komt het voor dat medewerkers van de gemeente apps afkomstig uit bovengenoemde landen op hun werktelefoon of werklaptop hebben geïnstalleerd. ‘Soms hebben deze apps een functie omdat daarmee een bepaalde doelgroep onder inwoners kan worden bereikt. Vaker hebben deze apps hebben geen functionele toepassing, maar worden ze ter vermaak ingezet.’
Zelf bepalen
De gemeente bepaalt zelf het beleid over het gebruik van werkapparaten. Het college kan besluiten het VNG-advies op te volgen en vast te leggen in (aanvullende) voorwaarden voor het gebruik van werktelefoons. Daarvoor staat in het advies een modeltekst. Het Rijk gaat mobiele apparaten voor ambtenaren in dienst zo inrichten dat er alleen vooraf toegestane apps, software en/of functionaliteiten kunnen worden geïnstalleerd en gebruikt. Een gemeente kan volgens de VNG overwegen dit voorbeeld te volgen.
Den Haag
Den Haag gaat TikTok verwijderen van werktelefoons, schrijft het college in antwoord op raadsvragen over de applicatie. ‘Het college is van mening dat er mogelijk veiligheidsrisico’s zijn en misbruik niet uitgesloten kan worden. De gemeente heeft gebruik van TikTok ontraden en kan inzien of de app is geïnstalleerd op de zakelijke apparaten. We gaan hierop monitoren en verwijderen’. Ook het TikTok-account van de gemeente zelf is verleden tijd. Het college gaat verder kijken naar de gevaren van andere apps, in lijn met het advies.
Social media
Onderzoek wijst uit dat er ook aan het gebruik van Facebook risico’s kleven. Soortgelijke risico’s spelen ook bij onder meer Whatsapp, Twitter, Instagrame n LinkedIn. De Informatiebeveiligingsdiens
Hulpmiddel
Iedere gemeente(raad) kan zelf bepalen welk beleid het hierin hanteert. De inzet van social mediakanalen ten behoeve van communicatie met inwoners is in principe toegestaan, aldus de VNG. Om te bepalen welke kanalen wel of niet geschikt zijn is er door de IBD een gespreksstarter